docid 700461A432C6E712C12583070052003F
Kunstkrant - De informatiekrant voor beelden kunst in Nederland

Dé informatiekrant voor beeldende kunst in Nederland...

Verkrijgbaar bij galerieën, musea en kunstinstellingen in heel Nederland
language :
English English
Nederlands vertaal naar engels
Deutsch Deutsch


kunstnieuws

Eerbetoon aan Armando

Museum Voorlinden in Wassenaar haalt een overzichtstentoonstelling van Armando, die voor volgend jaar gepland stond, naar voren. Het retrospectief is nu te zien vanaf 3 november tot en met 10 maart. Museum Beelden aan Zee in Scheveningen heeft afgelopen zomer al een klein eerbetoon ingericht voor de op 1 juli overleden kunstenaar. In een van de patioÕs staan de vier sculpturen van Armando uit de eigen collectie van het museum (t/m eind 2018).

Oud Amelisweerd dicht

Museum Oud Amelisweerd in Bunnik is failliet. Op 18 augustus sloot het de deuren wegens financi‘le problemen. Oud Amelisweerd was onder meer het onderkomen geworden van het Amersfoortse Armando Museum, dat in 2010 afbrandde. Vorig jaar had Armando de samenwerking met het museum al opgezegd.

Drents Museum in Iran

Op 2 oktober opent in het Nationaal Museum in Teheran een tentoonstelling met 320 objecten uit de collectie van het Drents Museum. Het is een tegenhanger van de huidige tentoonstelling in Assen, Iran - bakermat van de beschaving. Verschillende Drentse schilderijen en onder meer een veenlijk gaan voor het eerst naar het buitenland. Het Drents Museum volgt het Louvre op, dat vorig jaar als eerste grote Westerse museum zijn collectie toonde in de Iraanse hoofdstad.

SRV-wagen rijdt weer

Vanaf 1 september rijdt de SRV-wagen van kunstinitiatief VHDG weer door Friesland. Deze keer met kunstenaar Jop Vissers Vorstenbosch aan het stuur. Zes weken lang is de SRV-wagen zijn huis, atelier en rijdende expositieruimte. Op 20 oktober keert hij terug naar Leeuwarden voor de opening van zijn expositie in kunstruimte H47, aan de Haniasteeg 47 (t/m 10/11).

Art on Paper: nieuwe beurs in Amsterdam

Van 13 t/m 16 september is in de Zuiveringshal op het Westergasfabriekterrein in Amsterdam een nieuwe kunstbeurs: Art on Paper. Het is een compacte beurs, gewijd aan hedendaags werk op en van papier. Het medium combineert spontaniteit en directheid met kwetsbaarheid en intimiteit. Dit krijgt exclusieve aandacht op deze gespecialiseerde beurs met 34 geselecteerde galerie‘n. Zie www.artonpaperamsterdam.nl

Kunst en Kitsch-app

Het tv-programma Tussen Kunst en Kitsch lanceert op 16 september een app. Er zijn 1300 objecten uit de afgelopen 35 jaar in terug te vinden. Kijkers kunnen tegen elkaar spelen en raden hoeveel een bepaald object waard is. Voorwerpen die aan de grote tafel besproken worden, zijn een week voor uitzending in de app bekend. In de uitzending wordt getoond, hoe hoog Nederland de waarde schat. Het jubileumseizoen is extra feestelijk met op 17 oktober een uitzending die Ð voor het eerst in de 35 jaar van het tv-programma Ð is opgenomen in het Rijksmuseum. Nieuwe opnames worden gemaakt in Kasteel Ruurlo (17/9), Drents Museum (1/10), Stedelijk Alkmaar (15/10) en Museum Helmond (22/10).

Afscheid Stadsmuseum

Zoetermeer: ÔJa, ik wilÕBegin 2019 verhuist het Stadsmuseum Zoetermeer naar het stadshart, aan de Zuidwaarts 2. Het nieuwe museum houdt zich als eerste in Nederland bezig met levensstijl (lifestyle). Op de huidige locatie, aan de Dorpsstraat 7, wordt met de afscheidstentoonstelling al een voorschot genomen op deze thematiek, met Ja, ik wil, over mode en trends rond trouwen (t/m 11 november). Per 1 september is Sabine Huls de nieuwe directeur geworden. Zij was hiervoor directeur-conservator van Museum De Zwarte Tulp in Lisse, en gaat de transitie naar de nieuwe vestiging van het Stadsmuseum leiden.

Groningse ambassade in Culturele Hoofdstad

Op verzoek van de Culturele Hoofdstad plaatst Groningen een culturele ambassade in Leeuwarden. Van 15 september t/m 18 november is vlakbij de Blokhuispoort een drijvend paviljoen van Cubestees: grote houten kubussen van architectenbureau Onix. Zes instellingen uit stad en provincie Groningen presenteren zich er: Bierumer School, Academie Minerva, NAIP, NP3, Sign en CBK. Naast exposities zijn er ook activiteiten.

Edison-winnaar Honing in Museum De Fundatie

Saxofonist Yuri Honing, die dit jaar de Edison Jazz Award heeft gewonnen, draagt bij aan een tentoonstelling van Mariecke van der Linden in De Fundatie in Zwolle. In een van de museumzalen cre‘ren zij een Gesamtkunstwerk. De zaal wordt door Van der Linden volledig beschilderd - wanden, vloer en plafond Ð wat in combinatie met de muziek van Honing zorgt voor een totaalbelevenis. Samen reflecteren ze op politieke, historische en Europese themaÕs. Hun project Goldbrun wordt ingepast in de tentoonstelling Giacometti-Chadwick, facing fear (22 september t/m 6 januari).

Sabrina Starke in TENT

Zangeres Sabrina Starke presenteert op 28 september in Rotterdam haar nieuwe album Underneath the surface en opent aansluitend haar eerste kunstexpositie Who do you think you are bij TENT. Haar pop-cd, met invloeden uit r&b en hiphop, is een Ôzoektocht naar de lagen van haar eigen identiteitÕ. Om verdieping te geven aan haar muziek is de expositie een zoektocht naar de schoonheid van hedendaagse meervoudige identiteit. Starke nodigde negen kunstenaars uit, onder wie Brian Elstak, Antonio Jose Guzman en ook enkele jonge talenten. Tot 2 december geopend met verschillende culturele activiteiten.

Teylers Museum eerste Chemisch Erfgoed

De Ovale Zaal van Teylers Museum in Haarlem is door de Koninklijke Nederlandse Chemische Vereniging uitgeroepen tot Nationaal Chemisch Erfgoed. In deze zaal deed Martinus van Marum in de 18de eeuw baanbrekend onderzoek naar chemische processen met de Grote Elektriseermachine. Deze ruimte, de elektriseermachine en ander instrumentarium van Van Marum zijn nog steeds te zien in het Teylers, dat het oudste museum van Nederland is. De KNCV wil jaarlijks een locatie benoemen tot Nationaal Chemisch Erfgoed, zoals er in veel andere landen al zogenaamde chemical landmarks zijn.

Royal Goedewaagen in winkeltje Bourtange

Aardewerkfabriek Royal Goedewaagen uit Nieuw-Buinen opent dit najaar een winkel in Bourtange. Al lang koesterde het uit 1610 stammende, oorspronkelijk Goudse, bedrijf de wens voor een winkel met schildersatelier buiten de eigen fabriek. De plek wordt Õt Lutje Winkeltje, al veertig jaar een begrip in Bourtange. In het historische, Groningse vestingdorp hoopt Goedewaagen met name buitenlandse toeristen te kunnen bedienen.

Galerie Stijl heropend

Twee jaar geleden sloot galerie Stijl de deuren van de Chauffeurswoning in Arnhem. In het weekend van 29 en 30 september heropent de galerie op een nieuwe plek, aan de Zutphenseweg 132 in Eefde, op het voormalige terrein van een tuincentrum. Daar zijn nu een galerie, een beeldengalerij, een beeldentuin en een paviljoen voor de Stijl Foundation, voor werk van overleden kunstenaars. Hier is tot eind december een expositie van drie Arnhemmers: Berend Hendriks (1918-1997), Roel Rolleman (1938-2012), Henk Miechels (1915-2001).

The Ravestijn Gallery paar deuren verderop

De Amsterdamse Ravestijn Gallery verhuist in oktober naar een nieuwe ruimte een paar deuren verderop: van Westerdoksdijk 603a naar nummer 679. Tot 28 oktober presenteert de fotogalerie werk van de Noorse Anja Niemi (She could have been a cowboy). Op 2 november opent op de nieuwe locatie Blue blanc rouge van de Canadees Christopher Anderson. Ondertussen staat The Ravestijn Gallery op de fotobeurs Unseen in de Westergasfabriek in Amsterdam (21 t/m 23 september).

Freek de Jonge verhuist naar Groninger Museum

Freek en Hella de Jonge verhuizen naar Groningen. Van 15 september tot 28 oktober verblijven ze in het Groninger Museum. In de real life exhibition Het volle leven zijn ze omringd door kunst van henzelf en uit hun privŽcollectie. Cabaretier Freek de Jonge is in 1944 geboren in het Groningse Westernieland. Hella de Jonge studeerde aan de Rietveldacademie. Zes weken lang zijn ze dagelijks in het museum aanwezig.

Stedelijk Museum hangt beddengoed weer uit

Het Stedelijk Museum haalt na bijna 50 jaar weer een installatie van Marinus Boezem (1934) uit de kast. Tijdens de invloedrijke tentoonstelling Op losse schroeven in 1969 liet de toonaangevende, conceptuele kunstenaar beddengoed uit de ramen wapperen. Als onderdeel van de huidige expositie Amsterdam magisch centrum (t/m 6 januari) hangen de lakens en kussen weer uit de ramen, niet alleen om Ôeen frisse wind door het museum te laten waaienÕ, maar ook om de lucht en de wind zichtbaar te maken.

Fries Museum middag extra open om Escher

Het Fries Museum kondigde eerder al aan, dat het tijdelijk een uur eerder open ging, vanwege de grote belangstelling voor de tentoonstelling Escher op reis. Omdat de toeloop aanhoudt, is het museum tot 28 oktober ook op maandagmiddag tussen 13 en 17 uur geopend (en daarnaast van dinsdag t/m zondag van 10.00 tot 17.00 uur).

200 Eschers op reis

Dit jaar is voor het eerst in Portugal een tentoonstelling van het ÔgŽnio HolandsÕ M.C. Escher te zien. De expositie met ruim 200 werken in het Museu de Arte Popular in Lissabon is onlangs nog verlengd tot 16 september.

Dr. A.H. Heinekenprijs voor Erik van Lieshout

Op donderdag 27 september ontvangt Erik van Lieshout de Dr. A.H. Heinekenprijs in het Muziekgebouw aan Õt IJ in Amsterdam, waar ook de Heinekenprijzen voor de Wetenschappen worden uitgereikt. Vanwege het 30-jarig jubileum van de Heinekenprijs is er in het Van Abbemuseum in Eindhoven t/m 30 september een tentoonstelling met werk van alle laureaten, onder wie Peter Struycken, Daan van Golden en Mark Manders.

Tentoonstelling Thiebaudin Voorlinden verlengd

De tentoonstelling van Wayne Thiebaud in Museum Voorlinden is wegens succes anderhalve maand verlengd tot 28 oktober. Bezoekers krijgen blijkbaar geen genoeg van de geschilderde taarten, cakes en hotdogs. Wie trek krijgt in een echte ÔThiebaud-taartÕ, kan terecht bij de pop-up Bakery Case voor layer cakes, donuts en meer lekkers; tot 1 oktober in de tuin van het Wassenaarse museum, daarna binnen in het paviljoen. Ook de rondleidingen in de nabijgelegen beeldentuin Clingenbosch zijn in trek. Daarom zijn er tot 12 oktober extra tours op de vrijdagmiddag toegevoegd. Aanmelden via de site www.voorlinden.nl

Finale Nouvelles Images

Met de afscheidstentoonstelling Farewell sluit Nouvelles Images in Den Haag de deuren. Sinds 1960 was de galerie zeer invloedrijk, onder meer onder leiding van Erik bos, die vanaf 1989 eigenaar was en in 2016 overleed. Zijn opvolgers ervaren de huidige kunstmarkt te onzeker om de galerie financieel gezond voort te zetten. Tijdens de finale verkooptentoonstelling is de galerie van 1 t/m 9 september dagelijks geopend.


COLUMN BOSZICHT

Plein air

Als Paula Modersohn-Becker in het Ost-Friese Worpswede een landschap wilde schilderen, plein air, ging ze niet achter haar ezel staan. Ze ging op het veenmos liggen, sloot haar ogen en bedacht hoe ze het zou opzetten, de compositie, de kleuren. Pas als ze dat voor ogen had, keek ze weer naar het landschap voor haar en ging aan de slag.

Voor haar gold niet wat de natuur laat zien, maar wat de kunstenaar ermee doet. Daarom vind je, als je in en rond Worpswede kijkt, nergens iets wat op de landschappen van Paula Modersohn-Becker lijkt. Wel de berkenbomen en het veen. De andere Worpsweder kunstenaars schilderden prachtige landschappen, maar zagen niet wat Paula Modersohn-Becker zag. Niet de kleuren die in de zwarte turfgrond verborgen zitten of door de mist heen schemeren. Daarom zijn haar landschappen veel intenser, kleuriger en beweeglijker dan de zichtbare werkelijkheid. Kunst gaat over mentaliteit en dan pas over techniek en kunde. En wij, die in deze zomermaanden graag buiten willen schilderen omdat de natuur zo mooi is, zouden eigenlijk eerst naar Enschede moeten afreizen, naar het Rijksmuseum Twenthe. Want daar is, tot en met 12 augustus, een werkelijk prachtige tentoonstelling te zien met schilderijen van Paula Modersohn-Becker (1876-1907) en van de kunstenaars die net als zij rond 1900 in Worpswede het landschap schilderden.
Sfeervol en inspirerend.

Maar in haar landschappen zien we meer. Zoals de strijd om haar kunstenaarschap, de moeizaam verworven vrijheid, de drang boven alles om eindelijk op de manier te kunnen schilderen als ze wilde. De drang en de droom van elke kunstenaar. Op zoek naar een nieuwe beeldtaal. Na een jaar waarin ze de kinderen van de turfstekers en de bewoners van het plaatselijke armenhuis portretteerde, deed Paula Modersohn-Becker wat ze eigenlijk al meteen van plan was. Op Oudejaarsavond 1899 nam ze de trein naar Parijs, het centrum van de nieuwste internationale kunstontwikkelingen, waar ze op de eerste dag van de nieuwe eeuw aankwam. Toen begon een andere tijd; het Parijse stadslandschap en de schilderijen van Cézanne en Gauguin openden een nieuw vergezicht dat plotseling verduisterd werd doordat ze zo jong stierf. De schilderijen in het Rijksmuseum Twenthe zijn afkomstig van de collectie in het Museum Von der Heydt in Wuppertal en zelden ergens te zien. Dat zorgt ervoor dat we in zekere zin opnieuw met een uitzonderlijk oeuvre kennismaken.
Paula Modersohn-Becker, tussen Worpswede en Parijs. T/m 12 augustus in Rijksmuseum Twenthe. www.rijksmuseumtwenthe.nl
Van 9 september t/m 6 januari is de tentoonstelling
te zien in het Museum Von der Heydt,
Wuppertal.
Eric Bos
www.visualia.

KLEINE KUNSTIRRITATIES

Chinees op bestelling



Terwijl de westerse beeldende kunst ernstig in haar voegen kraakt, lijkt de Chinese kunst juist te bloeien. Gigantische sculpturen, omvangrijke schilderijen en installaties schreeuwen hun levensvreugde uit op westerse tentoonstellingen. Ze zijn met behulp van assistenten gemaakt, maar hebben een air van vakmanschap, waardoor ze op ‘echte kunst’ lijken, zoals we die tot de 20ste eeuw kenden.

Deze Chinese kunst is slechts zo’n kwart eeuw oud. Na de dood van Mao Zedong (1976) veranderde het culturele klimaat in China. Met het einde van de Culturele Revolutie opende het land zich naar het westen. Kunstenaars kregen toegang tot de westerse kunst, eerst via boeken, waarna ze ook in het buitenland konden studeren. Er ontstonden verschillende stijlen, waartussen ze konden kiezen: de traditioneel Chinese, een aangepast Socialistisch Realisme en de ‘westerse’ stijl. Vooral die laatste was zeer aantrekkelijk voor jonge kunstenaars. Hongerig wierpen ze zich op de readymades van Duchamp en het werk van Warhol, maakten zich het conceptualisme en de performance eigen en gingen allerlei media gebruiken. Na de alle cultuur verslindende Culturele Revolutie roken kunstenaars de vrijheid. Maar waarheen met al die ‘moderne’ kunstwerken? De Chinezen vonden het maar rare fratsen en de Partij zag er kritiek in op het systeem. Gelukkig voor de kunstenaars, kwamen er westerlingen naar China die hun initiatieven ondersteunden en koopwaar in hun werk zagen. Toen de Partij tot de rare mengeling van Maoïsme en kapitalisme overging, werden sommige kunstinitiatieven gedoogd en ontstonden er kunstenaarswijken, zoals de 798 Art Zone in Beijing.

Openheid en tolerantie hadden echter hun grenzen. China’s beroemdste kunstenaar Ai Weiwei, die kritiek uitoefende op de koers van de Partij, werd onder valse voorwendselen opgesloten en gemarteld, tot hij naar het westen kon uitwijken. Zo’n losgeslagen individu moest in het collectivistische China wel gedisciplineerd worden. Maar hoe vergaat het de anderen?

Als je Liu Wei, de nieuwe ster, wiens werk onlangs in het Noord-Brabants Museum werd tentoongesteld, hoort praten, dan komt er een encyclopedie aan avant-garde termen voorbij. Hij spreekt over ‘ondermijning’, ‘durf’ en ‘expressie’. Hij wil van alles af wat ‘ons beperkt’, hij ‘onderzoekt’ de nietsontziende verstedelijking en vindt het ‘nadenken over wat kunst is’, zijn toekomstige taak. Maar de Partij bekritiseert hij niet openlijk. Door zo algemeen mogelijk te blijven, overleeft hij (voorlopig) de repressie. Ondanks dat hij oprecht overkomt, is het moeilijk om de gedachte te onderdrukken dat hij ook reclame maakt voor zijn werk. Alles gaat immers naar het westen of wordt door westerse verzamelaars, zoals Uli Sigg gekocht, om het weer in een museum in China bijeen te brengen. Het laat zich raden dat de Chinezen daar niet op zitten te wachten.

Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat de hedendaagse Chinese kunst een exportproduct is, waaraan veel te verdienen valt, wat eveneens het geval was bij porselein in de 18de eeuw dat op bestelling voor Europa gemaakt werd. Voor deze Chine de commande stuurde men Europese ontwerpen naar China die de ambachtslieden aldaar navolgden en met hun eigen vormentaal vermengden. Het succes was enorm, omdat men de producten in Europa tegelijk herkende en als ‘exotisch’ ervoer. Met de hedendaagse Chine de commande, de gevierde Chinese kunst, is er iets soortgelijks aan de hand. Men geniet van het exotisme, maar herkent ook de eigen ideologie in deze kunst. Zo prijst men de maatschappijkritiek van de Chinese kunstenaars, die mooi aansluit bij de westerse kunstmode, en concludeert daaruit dat het in China redelijk gesteld is met de vrijheid.

In werkelijkheid gebeurt precies het tegenovergestelde. China was al een totalitaire staat, maar omdat het Maoïsme niet logisch aansluit op het kapitalisme, heeft de Partij de hulp van Confucius ingeroepen. De ideeën van deze wijsgeer, die in 5de eeuw v. Chr. kritiek uitoefende op de macht, worden door de Partij als ideologie gebruikt om mensen in allerlei opzichten te controleren en te disciplineren. Nu Xi Jinping levenslang president kan blijven en het parlement zijn ‘filosofie’ moet volgen, is China weer een soort keizerrijk aan het worden. De zogenaamde openheid was altijd al slechts een middel om kennis en kapitaal voor de macht te vergaren. Als dit proces voltooid is, zal de Partij de ‘westerse kunstfratsen’ niet meer tolereren.
Hopelijk zijn dan alle kritische kunstenaars al geëmigreerd.

Katalin Herzog

Zie weblog http://kunstzaken.blogspot.com


Heeft u ideeën of suggesties voor de Kunst-Krant? Stuur ze ons. U kunt uw opmerkingen en ingezonden brieven mailen naar:
info@kunstkrant.com