docid E07FAA04F71CA204C125824F003FBAD5
Kunstkrant - De informatiekrant voor beelden kunst in Nederland

Dé informatiekrant voor beeldende kunst in Nederland...

Verkrijgbaar bij galerieën, musea en kunstinstellingen in heel Nederland
language :
English English
Nederlands vertaal naar engels
Deutsch Deutsch


kunstnieuws

Het Meisje in de spots

In het Mauritshuis wordt twee weken lang onderzoek gedaan naar het schilderij Meisje met de parel van Johannes Vermeer. Onder de titel Het Meisje in de schijnwerper is er in het museum een atelier van glas ingericht, zodat bezoekers de verrichtingen kunnen volgen. Het onderzoek richt zich op techniek en materiaalgebruik van Vermeer. Omdat het schilderij niet altijd goed zichtbaar is, is er een 3D-reproductie aanwezig. Vanaf 12 maart hangt het Meisje weer op de vertrouwde plek op zaal.

Nederlands Pronkstuk

Tijdens het tv-programma Het pronkstuk van Nederland is het Plakkaat van Verlatinghe verkozen tot winnaar. Het document uit 1581 waarmee de Nederlandse Staten-Generaal afstand nam van de Spaanse vorst Filips II, kreeg 43% van de stemmen. De andere twee finalisten waren de microscoop van Antoni van Leeuwenhoek en de Nachtwacht van Rembrandt. Het Plakkaat bevindt zich in het Nationaal Archief. Van dit pronkstuk zal een postzegel verschijnen.

Root Gallery verhuisd

Root Gallery is in Rotterdam verhuisd naar een nieuwe locatie, aan de Zwaanshals 410. Op 1 maart opent daar de eerste expositie: een solo van fotografe Sophie de Vos, die juist terug is van een artist in residence in Londen. Daar werkte ze aan de serie Time is all I’ve got. Daarin reflecteert ze op het concept tijd en de ‘emotionele lading die het met zich mee kan brengen’ (t/m 7 april).

Zilveren Camera

Chris Keulen heeft de Zilveren Camera gewonnen met zijn indringende serie foto’s over de liefde en zorg van een man voor zijn dementerende vrouw. Daarnaast ontving Sanne de Wilde de Prijs voor Storytelling met de serie The island of the colorblind. Selma van der Bijl ontving de Paul Peters Fotoprijs voor haar project Geluk(t) over vluchtelingen die herenigd worden met hun familie. De tentoonstelling met alle genomineerden is t/m 25 maart in Museum Hilversum.

Legaat van 1 miljoen voor Stedelijk Museum

Het Stedelijk Museum in Amsterdam heeft 1 miljoen euro ontvangen uit de erfenis van schrijver Jaap Harten (1930-2017). Harten had in 1988 samen met zijn partner, de schilder Oskar Lens (1930-2017), al een fonds opgericht voor Nederlandse kunst en letteren, en daarmee reeds verschillende publicaties van het museum ondersteund.

Huis Marseille 20 jaar

In 2019 bestaat Huis Marseille twintig jaar. In de aanloop daar naartoe organiseert dit Amsterdamse museum voor fotografie een reeks exposities rond thema’s uit de eigen collectie. De eerste is Bernd, Hilla en de anderen, rond het fameuze fotografenduo Becher en hun leerlingen zoals Andreas Gursky en Thomas Struth (9 maart t/m 3 juni). In de zomer volgt een keuze uit de verzameling Japanse fotografie; in de winter ligt de focus op Zuid-Afrika.

Drie landelijke galerieën brengen één expositie

Onder de titel Ménage à trois brengen drie over het land verspreide galerieën een nieuw, reizend tentoonstellingsconcept. De Qlick Gallery (Amsterdam), SinArts Gallery (Den Haag) en galerie with tsjalling: (Groningen) hebben elk hun eigen specialisatie: respectievelijk fotografie, Chinese kunst en tekeningen. Zij hebben elk één exposant uitgekozen voor een expositie die telkens drie weken in een van de locaties te zien is. Het gaat om de fotografen Joris van der Ploeg en Shen Wei en tekenaar Jans Muskee. Hiermee willen ze de status quo in de traditionele galeriewereld doorbreken en met zowel kunstenaar als galerie een groter en diverser publiek bereiken. De expositie is t/m 9 maart bij with tsjalling:, 16 t/m 31 maart in SinArts en 13 t/m 29 april bij Qlick.

Vers bloed in nieuwe Young Blood Gallery

Galerie Ron Mandos uit Amsterdam en design-shop Groos uit Rotterdam richten samen een nieuwe galerie op voor ‘vers bloed in de kunstwereld’: Young Blood Gallery, met jonge, innoverende kunstenaars, gevestigd in het Industriegebouw in Rotterdam. Tijdens Art Rotterdam was al een eerste presentatie van de galerie met Young Blood Award-winnaars Martin Brandt, Vytautas Kumza en Joris Strouken. De Young Blood Gallery opent dit voorjaar en wil met grensverleggende kunst van jonge talenten vooral inzetten op het plezier van kunst en het verzamelen ervan. Zie www.youngbloodgallery.nl

Schilderij en Tekening van het Jaar 2018

De werken Mijn vader had Alzheimer van Hendrik Elings en Fig. 48 raison d’être van Jean Paul Beumer zijn verkozen tot Schilderij respectievelijk Tekening van het Jaar. De jury prees bij Elings de trefzekerheid met minimale middelen, waardoor de geportretteerde tot een schim verwordt; bij Beumer waardeerde zij juist zijn detaillering. De publieksprijzen gingen naar Nol Reuser en Alex Witter. De werken van alle tien finalisten zijn tot 18 maart te bezichtigen in CODA Apeldoorn.

Rijksmuseum van Oudheden 200 jaar

Het Rijksmuseum van Oudheden bestaat 200 jaar. Vanaf 25 april laat het in de tentoonstelling Al 200 jaar van nu zien, hoe het Leidense museum zich ontwikkelde. In 1818 gesticht door Koning Willem I met 150 Griekse en Romeinse beelden, verwierf het in de loop der tijd collecties uit ondermeer Egypte, de klassieke oudheid en ‘Oost-Indië’. Daarnaast initieerde het zelfarcheologische opgravingen. Tegenwoordig telt het museum 180.000 voorwerpen waar jaarlijks 200.000 bezoekers op af komen. Tot 25 maart is nog een grote presentatie over Nineveh. Voor het najaar staat Goden van Egypte aangekondigd.

Nederlandse finalisten Global Fine Art Awards

Vier Nederlandse musea hebben de finale gehaald van de prestigieuze Global Fine Art Awards voor de beste kunsttentoonstellingen ter wereld. Het gaat om De ontdekking van Mondriaan in het Gemeentemuseum in Den Haag, Hercules Segers in het Rijksmuseum in Amsterdam, The great Liao in het Drents Museum in Assen en de Alma Tadema-tentoonstelling in het Fries Museum in Leeuwarden. Wereldwijd zijn er nog 33 gegadigden, waaronder ook de beeldenmanifestatie Skulptur Projekte 2017 in het Duitse Münster en The absent museum bij Wiels in Brussel. De prijsuitreiking is op 8 maart.

Prix Rovan voor Bocholt en GrenzBlickAtelier

Het GrenzBlickAtelier in de grensplaats Suderwick/Dinxperloo heeft samen met de Duitse gemeente Bocholt de Prix Rovan 2018 ontvangen voor het TeamWork-project 7 landen - 12 beroepen - 45 fotografen. Voor het project legden meest jonge fotografen in de zeven partnersteden van Bocholt twaalf beroepenvast. De Prix Rovan, of Rovan Preis, is vernoemd naar de historicus Joseph Rovan(1918-2004), die zich sterk maakte voor de contacten tussen Duitsland en Frankrijk. De fototentoonstelling zal in de loop van het jaar ook in Nederland te zien zijn. Plaats en data zijn nog niet bekend.

Marten en Oopjen voor het eerst in volle glorie

Vanaf 8 maart toont het Rijksmuseum voor het eerst na hun restauratie de spectaculaire huwelijksportretten van Marten Soolmans en Oopjen Coppit. De twee schilderijen van Rembrandt werden in 2016 aangekocht door Nederland (Rijksmuseum) en Frankrijk (Louvre) en indertijd kort gepresenteerd. De opgefriste werken maken nu deel uit van de tentoonstelling High Society (t/m 3 juni) met levensgrote portretten van onder anderen Velázquez, Munch en Manet.

Recycling Design Prijsvoor Sep Verboom

Sep Verboom uit België heeft in Herford de Recycling Designpreis gewonnen met zijn ROPE.rug, een tapijt gemaakt van oud visserstouw. Zijn werk is samen met dat van andere deelnemers tot en met 22 april tentoongesteld in het Duitse museum Marta Herford. Hergebruik van afgedankt materiaal staat centraal in deze wedstrijd. De tweede prijs ging naar Lea Schücking uit Kassel, voor haar wandtegels gemaakt van oude stenen en glas. De derde plaats was voor Anna Sophie Flemmer uit Hannover, die kleding samenstelde met onder meer kurk en garen gemaakt uit melkvezels. Blikvanger voor het museum is de voedersilo die de Duits-Nederlandse architect Jan Körbes ombouwde tot woon- en verblijfplek.

Tasje in nieuw jasje

Tassenmuseum Hendrikje in Amsterdam heeft samen met vormgever Opera een nieuw en interactief ontwerp ontwikkeld voor de presentatie van de vaste collectie. Eerst wordt de verdieping met de oudste tassen uit de16de t/m 19de eeuw in een nieuw jasje gestoken. Deze afdeling opent eind april weer voor publiek. De tweede verdieping wordt volgend jaar aangepakt. Ondertussen is t/m 22 april de expositie 100 Highlights met hoogtepuntenuit de eigen collectie.

Pulchri geblindeerd

In Pulchri Studio Den Haag is tot 18 maart de tentoonstelling 50 jaar na dato… van Nol Kroes (1918-1976). Een halve eeuw geleden leidden zijn erotisch getinte kunstwerken tot flinke opschudding. Tijdens een expositie in de Haagse galerie Orez in 1968 reageerden mensen geschokt en nam de zedenpolitie werk in beslag. Op advies van een advocaat werd de galerie toen geheel geblindeerd met pakpapier en werden alleen personen boven de 18 jaar toegelaten. Pulchri brengt nu een hommage aan Kroes en wil kijken wat een halve eeuw later de reacties zijn. Uit voorzorg is ook nu de galerie geblindeerd en is de toegang alleen voor 18 jaar en ouder.

Sottsass-tentoonstelling in Stedelijk afgelast

Het grote retrospectief dat het Stedelijk Museum in Amsterdam zou wijden aan Ettore Sottsass (1917-2007) is afgelast. Er ontstond onenigheid over de opzet van de tentoonstelling met de erven van de Italiaanse kunstenaar. Sottsass was vanaf de jaren dertig in uiteenlopende disciplines werkzaam, zoals architectuur, fotografie, glas en keramiek. Het Stedelijk wilde de objecten uit verschillende periodes thematisch presenteren, en niet chronologisch. Nadat de erven en de galeriehouder van Sottsass hun medewerking opzegden en hun bruiklenen introkken, heeft het Stedelijk de verdere voorbereidingen gestaakt. Afgelopen najaar bracht Stedelijk Museum ’s- Hertogenbosch al een eerbetoon aan Ettore Sottsass met Celebrating Ceramics (besproken in KunstKrant 2017-6 november-december).

Kunstvereniging Katwijk verhuist DunaAtelier

Op 31 maart sluit het DunaAtelier, de tentoonstellingslocatie van Kunstvereniging Katwijk. In de periode daarna verhuist het gebouw van de Boulevard naar een nieuwe locatie aan het Duinplein (tussen Boulevard en strand). Op 29 juni opent het DunaAtelier weer met Katwijk en plein air. De laatste expositie op de oude locatie is Meer achter de duinen (t/m 25 maart).

Samenwerking Dutch Accent en KunstHaar

Dutch Accent Gallery en KunstHaar galerie/ kapper in de Berenstraat in Amsterdam gaan de komende periode samenwerken. Beide kleine ondernemingen zijn gevestigd in ‘de 9 straatjes’ op twaalf meter afstand van elkaar. Dutch Accent bracht eerst kleine schilderijen met Hollandse landschappen en stadsgezichten, maar richt zich op steeds groter werk. Met slechts 17 m2 vloeroppervlak ontbreekt het de galerie hiervoor echter aan ruimte, die bij KunstHaar wel aanwezig is. Daarom zijn beide locaties overeengekomen, elke twee maanden een kunstenaar met groot werk te laten exposeren bij KunstHaar. De eerste tentoonstelling is Fryslân in Mokum, met schilderijen van Dinie Boogaart (t/m 11 maart). Zie www.dutch-accent.nl

Leo Gestel Kamer in Stadsmuseum Woerden

In januari is in het Stadsmuseum Woerden de Leo Gestel Kamer geopend. Hier is eenpermanente expositie met kunst van de modernist uit de collectie van het Stadsmuseum. Veel van de werken hebben een connectie met Woerden, de geboortestad van Leo Gestel (1881-1941).

Na 25 jaar verhuist galerie Pennings terug

In het weekend van 14 en 15 april opent galerie Pennings in Eindhoven op een nieuwe locatie. Na 25 jaar op de eerste etage aan de Geldropseweg 61b gevestigd te zijn geweest, gaat de fotogalerie terug naar de plek, waar Harry Pennings die in 1979 startte: in zijn toenmalige meubelzaak, in het belendende pand aan de Geldropseweg 63. In dit pand heeft galerie Pennings meer ruimte om de activiteiten uit te breiden. Tot aan de opening is er geen expositie. Wel is er op 18 maart een fotoboekenbeurs, georganiseerd door fotosz.nl, op het nieuwe adres.

taNDem: Nederlandse en Duitse regio’s samen

Verschillende kunstinstellingen in de oostelijke grensregio gaan samenwerken onder de naam taNDem. Het gaat om organisaties in de provincies Overijssel, Gelderland, Nordrhein- Westfalen en Niedersachsen. Op 12 april is een eerste ‘Barcamp’ in Kloster Bentlage in Rheine, waar kunstenaars elkaar kunnen ontmoeten. Wellicht ontstaan hier ‘tandems’ uit, die tot 15.000 euro subsidie kunnen krijgen voor gezamenlijke projecten. Info op www.tandemkunst.eu en op Facebook.

Twintig jaar HOLT

De vereniging van noordelijke hoogdrukkers – Holt – bestaat twintig jaar. Dat wordt gevierd met een tentoonstelling in het Raadhuis in Eenrum. Tijdens de opening op 25 maart is onder meer een korte film over de grafici te zien en wordt ook de Holtprentdoos gepresenteerd, een doos met een werk van alle 22 leden voor een aantrekkelijke jubileumprijs. Later in het jaar volgen meer tentoonstellingen: in De Schierstins in Veenwouden (15/9–4/11) en bij Forma Aktua in Groningen (vanaf 16/12).

De Pont blijft gratis op donderdagavond

Ruim 82.000 bezoekers zijn afgekomen op de jubileumtentoonstelling WeerZien, waarmee museum De Pont in Tilburg het 25-jarig bestaan vierde. Ook na dit jubileum blijft het museum op donderdagavond van 17.00 tot 20.00 uur gratis toegankelijk. Er zijn dan regelmatig activiteiten. Zie daarvoor op www.depont.nl. Vanaf 10 maart is in De Pont een overzichtstentoonstelling van fotografe Rineke Dijkstra; op 21 april begint Landlines van Sean Scully.

Cultuurprijs Den Haag voor Theo Jansen

Kunstenaar Theo Jansen heeft de Cultuurprijs van Den Haag ontvangen. Aan de prijs is 50.000 euro verbonden. Eerdere winnaars zijn zangeres Anouk, cabaretier Paul van Vliet en kunstenaar Auke de Vries. Theo Jansen werd afgelopen najaar ook al uitgeroepen tot Kunstenaar van het Jaar 2018. Hij is vooral bekend om zijn bewegende strandbeesten van pvc-buizen.
















COLUMN BOSZICHT

Ten strijde!


In Leeuwarden Culturele Hoofdstad heeft begin mei The Representational Conference of Art (TRAC) plaats. TRAC is een Amerikaanse beweging die, naar eigen zeggen, ‘sweeping the art world’. Een beweging van gelijkgestemden die de wereld wil overtuigen van het grote belang van representatieve kunst, waarmee fijnschilderkunst wordt bedoeld, Realisme met een hoofdletter. Het congres wordt ook bijgewoond door een aantal Nederlandse kunstenaars die we tot het Realisme en de Figuratie rekenen, dat denkt dat fijnschilders ernstig worden geboycot. Tja, de kunstgeschiedenis wemelt van de strijdperken. En met veel tamtam worden de verschillen en geschillen graag om de zoveel tijd opgerakeld. Zoals de non-figuratieven ooit de figuratieven verketterden, zo weigerden klassieke schilders uit protest
de musea met moderne kunst binnen te lopen. Jonge generaties kunstenaars begrijpen gelukkig niets van al dat gekrakeel van die ouwe knakkers met hun ideologieën. Ze experimenteren er lustig op los, of ze nou met de computer of met de kwast kunst maken. Je zag de afgelopen vijftien jaar dan ook een grote bloei van mengvormen en combinaties in technieken en stijlen die prachtige en interessante kunst opleverden. Ook klassieke schilderkunst, maar dan in een fonkelnieuw jasje, zoals de figuratie van de Leipziger Schule, de Amerikaanse neo-figuratie, het integreren van verf en digitale middelen, abstractie gecombineerd met figuratie, tot en met de terugkeer van klassiek georiënteerde kunstacademies. De strijd is dus allang gestreden. Maar niet bij TRAC. Dat congres moet de opmars van het Internationale Realisme versterken. Nog veel teveel kunstenaars in de wereld kunnen niet met een kwast overweg. Als het aan de organisatoren ligt, worden er straks overal klassieke academies opgericht. ,,We zijn als realisten zo lang onderdrukt geweest,’’ legde een deelnemende kunstenaar desgevraagd uit. ,,Het wordt eindelijk tijd voor tegenactie.’’

Ik weet niet uit welke ideologische hoek dit verongelijkte geluid voortkomt. Je kunt immers geen galerie of beurs binnenlopen of je wordt doodgegooid met representatieve kunst, klassieke stillevens, landschapjes, interieurs of vaak naar foto’s geschilderde stadsgezichten. Vaak, niet altijd, superieur geschilderd, maar zelden of nooit is het meer dan wat het voorstelt. Klassiek en Realisme is booming business in deze tijd. Ook en vooral gerenommeerde musea tonen bijna niets anders. Het is te vrezen dat die Amerikanen en met hen de Nederlandse fijnschilders een beetje laat zijn. Dat het eigenlijk een ordinaire reclamestunt is. Gesponsord door Talens of zoiets. Hier worden tegenstellingen aangewakkerd die allang niet meer bestaan.

Eric Bos

www.visualia.nl

KLEINE KUNSTIRRITATIES

Het pronkstuk van Nederland


Sinds eind januari weten Wij wie we zijn, wat ons bindt en waar we trots op zijn. Wij staat hier voor Ons, Nederlanders, die één object uit Onze Geschiedenis hebben verkozen om trots op te zijn.
De hoofdletters zijn hier irritant, maar onthullen al iets over het televisieprogramma Het pronkstuk van Nederland. De verkiezing werd op 15 december 2017 ‘afgetrapt’ door Jort Kelder die het publiek anderhalve maand lang ervan op de hoogte hield hoe de objecten en hun ‘ambassadeurs’ naar de ‘titel’ streefden en hoe men kon stemmen. In een mengsel van missverkiezing en spelshow probeerden BN-ers ons ervan te overtuigen dat ‘hun object’ het pronkstuk was. Nu wordt onder pronkstuk meestal een fraai en kostbaar kunstvoorwerp verstaan, maar meninterpreteerde de term breed. Uiteindelijk waren er drie kandidaten: het Plakkaat van Verlatinghe, de microscoop van Van Leeuwenhoek en de Nachtwacht van Rembrandt. In de finale pleitten drie hoogleraren voor de kandidaatobjecten, waarbij vooral Herman Pleij opviel die zich vaak als profeet van de Nederlandse identiteit opwerpt. Zo liet hij weten dat de Nederlandse ‘volksaard’ pragmatisch is. Nederlanders pronken niet met iets bijzonders; ze houden van eenvoudig, rechtlijnig en knullig. Hij was de grote verdediger van het Plakkaat dat hij uitlegde als een greep naar de macht, toen burgers besloten de tirannieke vorst Filips II af te zetten en daarna een republiek te stichten. En dat in de 16de eeuw, terwijl de Fransen daar nog twee eeuwen over deden. We kunnen terecht trots zijn op het Plakkaat, de geboorteakte van Nederland.
Dit hakte erin. Hoe de ambassadeurs ook hun best deden, vooral voor de Nachtwacht, een echt pronkstuk, het mocht niet baten. Dit was mede te danken aan Erik Scherder die via de hersenwetenschappen liet zien dat de vrijheid, die het Plakkaat mogelijk maakte, heeft bijgedragen tot de ontwikkeling van onze hersenen. Studies tonen volgens hem aan dat bij onderdrukte mensen hersenfuncties als geheugen en creativiteit zich niet goed ontwikkelen. Geen wonder dat het Plakkaat de meeste stemmen kreeg, niet als bijzonder voorwerp, het is maar een papieren akte, maar als ideologisch symbool voor de voortreffelijkheid van huidige Nederlanders. Hoe is dit mogelijk? Is het publiek gevallen voor de mooie praatjes van de hooggeleerdenof zitten hier meer addertjes onder het gras?
In de NRC schreef Marc Reynebeau een artikel waarin hijuitlegt dat het Plakkaat een opvolger is van middeleeuwse documenten waarin lokale overheden en een vorst hun beider plichten vastlegden. Als de vorst zijn plichten verzaakte, mocht de overeenkomst ontbonden worden. Zoiets voltrok zich in de noordelijke Nederlanden van de 16de eeuw en het was een wanhoopsdaad van notabelen om aan de almacht van Filips te ontkomen. Zij zochten naar een betere vorst en toen dat niet lukte, stichtten zij als noodmaatregel een republiek.
Het Plakkaat is dus niet zo heroïsch als de hooggeleerden deden voorkomen, het luidde geen moderne revolutie in en het ging niet uit van het ‘Nederlandse volk’. Bij de verkiezing van het Plakkaat is volgens Reynebeau sprake van een steeds heftiger wordend nationalisme waarin uitgaande van hedendaagse behoeftes een nationale identiteit wordt geconstrueerd uit een fictief verleden. Werd hier een cultuurprogramma gekaapt door een ideologie of was het uitgangspunt al zodanig?
Hoe die ideologie tot stand kwam, behandelt Merijn Oudenampsen in zijn recente proefschrift. In de Nederlandse politiek van de jaren negentig begonnen conservatieve denkers terrein te winnen en zich tegen het linkse denken te verzetten. Omdat echter linkse waarden, zoals vrijheiden zelfbeschikking al diep in de Nederlandse cultuur waren verankerd, eigenden de conservatieven zich deze toe en gingen ze als typisch Nederlands bestempelen. Zo werden dergelijke waarden onderdeel van de nu alom gezochte nationale identiteit.
Deze geconstrueerde identiteit werd in het televisieprogramma nog luister bijgezet door de hersenwetenschappen om te verklaren waarom Nederlanders nu zo vrij, moedig en creatief zijn! Waarom heeft niemand Scherder uitgedaagd om zijn stellingen kritisch te toetsen? Als de hersenen van onderdrukte mensen zo slecht ontwikkeld zijn, hoe konden de schrijvers van het Plakkaat, eveneens onderdrukt, zo’n origineel document opstellen? Kennelijk behoort kritisch denken niet tot de hersenfuncties die we aan onze voorouders te danken hebben. Anders was niemand in deze fabels over onze nationale identiteit gestonken.

Katalin Herzog

Zie weblog http://kunstzaken.blogspot.com


Heeft u ideeën of suggesties voor de Kunst-Krant? Stuur ze ons. U kunt uw opmerkingen en ingezonden brieven mailen naar:
info@kunstkrant.com